Het eetcafé, gebouwd met geld van de gemeente Etten-Leur, is geopend. Honderden blije moeders omdat hun kinderen weer een jaar naar school kunnen. En nog veel meer was er te beleven bij het 18e werkbezoek van Rentia Krijnen-Hendrikx in Kenia. Wil Luijten uit Etten-Leur en Maria Jansen en Peter van den Heuvel uit Oudenbosch gingen mee op pad. Maar er was ook droogte en hitte …

De overgang van vrieskou naar bijna veertig graden 's middags is groot. Bovendien zijn er twee uit ons gezelschap verkouden aangekomen. Stoffige, droge Afrikaanse lucht maakt het er niet beter op maar de ontvangst op het vliegveld is weer als vanouds heel gezellig. In ruim een week zullen we vijf van de zes dorpen gaan bezoeken. Ruim duizend weduwen zijn nu op de een of andere manier 'in business' en willen graag laten zien wat ze met het gestuurde projectgeld van 2005 gedaan hebben.
Het guesthouse in Awasi waar we verblijven krijgt geen water want de dorpspomp die het water van een bron, vijf kilometer ver, moet pompen heeft het begeven. Dus dat wordt weer een half emmertje per dag om ons te wassen. Uit voorzorg kopen we in de stad drinkwater in flessen want we moeten wel gezond blijven …

Het guesthouse is mooi uitgebreid (bijdrage van NCDO) met een verplichte grotere keuken en een restaurant waar ook vergaderd wordt. Een van onze afgestudeerde hbo-ers, Grace, is werk aangeboden in het guesthouse als accountant. Daarnaast zijn de halve banen voor weduwen voltijds geworden en vervangt de goed opgeleide manager Thomas nu coordinator Eunice die pas is overleden. Zestien mensen kunnen nu een jaar de kost verdienen in dit project waarna ze weer gewisseld worden voor andere weduwen.
Eén van de hoogste bazen van het district vraag me bij de officiele heropening om meer slaapkamers dan de vier die we nu hebben. Ik vertel hem dat we dat voorlopig niet doen zolang er geen riolering, afvalverwijdering en een goede watervoorziening is in het dorp. Deze problemen zijn soms te groot voor het personeel en voor ons en horen eerst opgelost te worden door de gemeente-verantwoordelijken. Hij vertelt me dat ze binnen een jaar opgelost zijn maar daar geloof ik niets van. Eerst zien…

NYAMONYE & BAR KORWA
In het weekend rijden we 150 km naar de andere kant van het Victoriameer naar drie projectdorpen. Ik ben verbaasd dat we er zo snel zijn: de nieuwe weg is prima aangelegd en vertoont nog geen gaten. In Bar Korwa bezoeken we de vijf winkeltjes die in augustus geopend zijn, waar we op de veranda vergaderen. Ze lopen goed maar zien er niet uit. Al weken is het droog en stoffig en is er geen water om de boel schoon te maken. We bezoeken een groot stuk land dat recent aangekocht is voor een tweede projectgroep van weduwen. Er wordt gebouwd aan een eetcafé-met-winkel, betaald door de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Breda (SOB) en men wil hier ook maïs en groenten gaan kweken. Nu is een deel van de groentenoogst in december mislukt en staat 'onze' waterput droog. Toch hebben de vrouwen voedsel meegebracht om voor ons en zichzelf een lunch te koken in het eetcafé. Ze zijn blij dat veertien van hun kinderen voor het tweede jaar naar de middelbare school kunnen (schoolfonds) en hebben ook twee kinderen voor een hbo-studie maar dat kunnen we nu nog niet betalen. Misschien volgend jaar ???

In Nyamonye komen we laat aan en zitten bestuursvrouwen uit de vijf subdorpen en van ons zesde project op Mageta-eiland al te wachten. Ik weet hoe doortastend zij kunnen vergaderen in korte tijd want voor de donkerte moet ieder weer thuis zijn. We bespreken het nieuwe koeienproject hier, stallen voor de ploegbedrijven, twaalf kinderen middelbare school en twee hbo-studenten, de maïsmolen die gebouwd gaat worden evenals een eetcafee op Mageta-island enz. Ook hier zijn weer vijftig nieuwe weduwen lid geworden om, zo hopen zij, aan een toekomst te kunnen bouwen.

Na de zondagse mis in de kerk stappen we in onze project-auto (twaalf personen) en gaan we naar het eetcafé in subdorp Mago. Het is gebouwd van het laatste geld dat het Kenyaproject in 2005 ontving van de gemeente Etten-leur. Een mooi stenen gebouw met daarin een eetkamer voor twintig personen, keuken en een winkel-van-sinkel voor de dorpsmensen. Door de droogte is alles nog armoediger dan arm hier in Afrika maar de zestig weduwen hier, de chief en de pastoor zien toekomst in dit werkgelegenheids-project.

Buiten worden Maria en Wil gevraagd om elk een boom te planten. Als teken van hoop ... Als straks alles weer groen is na een regnbui valt het weer mee, weet ik uit ervaring maar ik bewonder de hoop en de moed van deze mensen hier in de bush van Afrika waar het leven heel zwaar is …

MASOGO
Masogo ligt tussen de rijstvelden en de savanne; vandaag een kurkdroog, dor gebied. De maismolen werkt die in 2004 gebouwd is van geld van de gemeente Etten-Leur. Er is ook een ruimte aangebouwd voor een eetcafé. Echter de Afrikaanse pastoor heeft gevraagd om hier zijn (bouw)personeel te laten overnachten. Er is nu geen betaalde wachtman nodig 's nachts, hij betaalt huur en de vrouwen hebben een stukje grond gekregen om een eetkiosk van rietmatten op te zetten, dicht bij de kerk. Daar vinden dagelijks bijeenkomsten plaats waarvoor de weduwengroep thee en voedsel klaarmaakt. De groep heeft ermee ingestemd want zo verdienen zij dubbel in dit molenproject. Handig bekeken…

Water
Eens in de vijf jaar is het zo droog in sommige delen van Kenia dat er naast dieren ook mensen sterven in de veraf gelegen velden. In 2000 hebben Wil en ik de droogte gezien en nu weer. Maar: hoe overleeft men dan?

De rivieren langs onze projectdorpen voeren water van de bergen van de Rift-Valley naar het Victoriameer. Ze staan nu droog. Echter de regering heeft vorig jaar opnieuw irrigatie aangelegd zodat de rijstvelden sinds jaren weer werken. Omdat nu ook sommige waterputten opgedroogd zijn zie ik de oplossing voor mensen en vee: er wordt water gedronken en gehaald uit de steeds natte rijstvelden. Het mag natuurlijk niet maar zo overleven de mensen in de dorpjes rondom. De rijstvelden zijn door de Masogo-groep gehuurd van eigen winst.

AWASI
Coördinator Eunice die ik in november nog heb bezocht, is in december overleden aan aids. Deze ziekte heeft ze twaalf jaar geleden geërfd bij de 'verplichte' vererving van weduwen door de broers van de man …
Rose en Dorothy samen zijn nu de coördinatoren van alle projecten in Awasi. Juist als wij er zijn oogsten ze met een groep weduwen suikerriet van het veld dat ze al acht jaar in eigendom hebben. Het voorbije jaar hebben Rose en Dorothy veel moeilijk werk verzet want coördineren was nieuw voor hen. Maar het ziet er goed uit: 55 hutten hebben ze gebouwd van een mooie gift van het personeel van wooncorporatie Singelveste in Breda (in de andere dorpen nog 210 hutten hiervan). Tijdens ons bezoek is er een hut afgebrand van Ruth, een ober in het guesthouse. Haar kinderen speelden met vuur terwijl moeder op haar werk was. We hopen dat er nog meer geld komt om nog een paar honderd hutten op te knappen en daarom wordt er alvast gebouwd voor dit gezin.

Norah, de boekhoudster in het guesthouse, heeft zelf drie kinderen en zorgt ook nog voor vier wezen. Het oudste meisje daarvan, zestien jaar, is overleden aan een abortus. Ik vraag me af of Norah alleen voor de begrafenis moet zorgen van haar salaris. Is er nog familie? Zo niet dan zal de 'sociale pot' waarin de 250 weduwen geld sparen, haar helpen en onze projectauto wordt ingezet tegen een lage kilometerprijs voor haar. Voor het kantoor van de timmerwerkplaats in Awasi is een betere bestemming gevonden die voor twee vrouwen betaald werk gaat opleveren. Babyzorg, een opvangplaats voor baby's en peuters van werkende ouders, hebben de weduwen bedacht en er is al animo voor in het dorp. Ik ben benieuwd want ook de groep in Ahero wil hiermee beginnen als het werkt. Zo rolt het project in Kenia verder van de eigen winsten en dat is ook de bedoeling …

AHERO
Er zijn 160 vrouwen (van de 250 leden) aanwezig in de vergadering onder de boom. 's Morgens hebben we een eigen opgezette boomkwekerij bezocht en de mooie groepsboerderij (naar Keniaanse begrippen) in het subdorp Ombaka. Drie ploegbedrijven (CORDAID) zijn er recent opgestart in Ahero, maar we missen een os. Die blijkt met de droogte het loodje gelegd te hebben. Om de vrouwen moed te geven betalen we negentig euro voor een nieuwe os en kunnen ze over een paar weken hopelijk gaan ploegen. Ook bezoeken we de landbouwklas/wezenfarm van leraar Wycliff die ons een mooie tomatenoogst laten zien. We horen dat ze veel werk hadden met het aanslepen van water en 's nachts moet er iemand waken in het veld tegen dieven.

De vrouwen vertellen in de vergadering dat de ouderen al meerdere kalveren op stal hebben van het koeienproject uit 2002 (totaal in twee dorpen nu ruim honderd koeien; begonnen met vijftig). Surfina, die vanaf 1988 lid is, komt weer een nieuwe handgemaakte jurk laten zien. Ze weet dat ik een foto maak voor haar verzameling en ze straalt …
Er zijn achttien nieuwe computerstudenten en daarnaast gaat leraar Mikel ook nu in Awasi lesgeven. In het guesthouse is de voormalige garage omgebouwd tot leslokaal en zijn eindelijk de zes computers (van de Derde Wereld Werkplaats in Teteringen) geïnstalleerd.

Schoolfondsen voor onderwijs
Het is gelukt om van ons Schoolfonds veel kinderen in januari, in het nieuwe schooljaar, naar school te laten gaan. Voor 141 kinderen van groep acht betalen we het schoolexamen. We stimuleren vooral meisjes in de dorpen want zonder basisdiploma kun je niet verder. Er zitten nu 146 kinderen op de middelbare school en beroepsopleidingen en negentien studenten op een hbo-opleiding …



    PRACHTIG MENSEN EN WELBEDANKT
    VOOR UW GIFT IN 2005!!

Plannen van de weduwengroepen voor 2006:
De coördinatoren Gaudencia en Florence bekijken in welk zevende dorp we met ons project kunnen gaan starten ...
Meer ploegbedrijven, schoolgeld, eetkiosks, koeien in de andere dorpen enz. Wilt u meedoen: dat kan door uw gift te storten op bankrekening 114818339 tnv Kenyaproject EttenLeur.

Plannen in Etten-Leur
-Vanaf Moederdagweekend in mei tot begin juli:
  elke woensdag en zaterdag OPEN TUIN in d'n HOF (1200 m tuin) van 10.00 - 17.00 uur
-Tevens 't hele jaar ons curiosa- en tweedehands winkeltje woe en za : Stationsstraat 60
-Dialezingen Kenyaproject mogelijk in 't Tuinhuis; elders voor uw organisatie:076-5013868
-Ria Bekkers heeft een curiosa- en tweedehandswinkeltje in Prinsenbeek voor ons
  Middelbare Schoolfonds in Ahero/Awasi. Groenstraat 42; vrijdag en zaterdag: 11.00 -
  15.00 uur

TOT ZIENS, Rentia Krijnen-Hendrikx en vrijwilligers