Luus en Jan Heeren op pad in Kenia

Dinsdag 1 februari, de twaalfde dag van onze reis naar de projecten. Samen met Jan, Theo en Corry van den Bergh en Rentia gaan we op pad naar Nyamonye, ver weg in de bush, waar we zullen overnachten in de pastorie; het enige stenen huis daar.
We gaan eerst langs Bar Korwa waar we gisteren waren bij de weduwengroep en waar we nu Gaudencia ophalen. Ze reist met ons mee omdat ze nog heel betrokken is bij het project nadat ze vorig jaar officieel gestopt is met werken. Niet alleen wij zijn blij met haar aanwezigheid, ook de weduwen vinden het nog steeds fijn als zij nu en dan mee naar de vergaderingen komt. Zij leren nog steeds van Gaudencia's wijze woorden en zij heeft immers alle projecten opgestart.

We bezoeken eerst de jonge weduwen in Reru, boven op een heuvel van waar je het Victoriameer kunt zien. De nieuwe landbouwleraar Noah, een oud-student van het project, leert de vrouwen hier "double-digging-beds", diep gespitte groentenbedden. Heel diep worden de zaden gelegd, stro erover tegen de tropische zon en het uitdrogen zodat ze weinig water nodig hebben. Tijdens de maaltijd komt pastoor Edmond, een jonge Afrikaanse priester ons begroeten en hij wil touw kopen. Laat mij het zelf-gemaakte touw nu juist gekocht hebben ... Maar geen nood. Na een stevige onderhandeling, lachend natuurlijk, is het touw met winst verkocht voor de koe van de pastoor. De vrouwen hebben er plezier in en wij ook. Dan moeten we nog twee kalveren doorgeven aan een volgend gezin wat we graag doen.

Op naar Bondo wat voor mij persoonlijk toch iets extra's heeft. Hier hebben we een eetcafee gebouwd met geld van ons Etten-Leurse Brande-koor dat is opgeheven in 2008. We moeten veel doen om er te komen: Gaudencia en ik ploeteren tussen hopen zand en stof in de hitte.
Er wordt aan een nieuwe weg gewerkt. Maar we zijn er en ik zie meteen dat de vrouwen hier heel actief zijn. Ook met de koeien, ploegbedrijven en de microfinanciering gaat het goed. Het terugbetaalde kapitaaltje-met-rente staat weer klaar voor een volgende groep om mee te werken aan de gemaakte plannen. Zo gaat het in alle dorpen waarbij Florence en Wycliffe elke twee maanden op bezoek komen. Op het overdekte terras, gebouwd deels van eigen verdiend geld, hebben we een goede vergadering. Mijn kadootje, zes theedoeken, worden onder gezang enthousiast aangenomen. We kopen nog wat lappen stof voor ons winkeltje in de Stationsstraat en dan staat er een eenvoudige maar heerlijke lunch klaar met 'oliebollen'. Natuurlijk betalen we onze maaltijd zelf!

Het was weer een heel fijn weerzien met deze hardwerkende jonge vrouwen. We worden uitgezwaaid en met een dubbel gevoel gaan we weer verder op pad: afscheid. Een beetje verdriet maar ook ben ik trots op deze vrouwen die laten zien waar ze mee bezig zijn: een heel stabiel project!

Jan en Luus Heeren

Het vierde bezoek aan Kenia voor het Weduwenproject door Theo en Corry van den Bergh.

We verblijven in het guesthouse in Awasi, dat door een groep van 22 weduwen wordt gerund. Het guesthouse heeft twaalf kamers. We werden heel enthousiast ontvangen. Het is een hartelijk weerzien. Vanuit het guesthouse bezoeken we de verschillende dorpen in zo´n 100 km in de rondte. Dorpen bestrijken hier een heel uitgebreid gebied en aangezien de weduwen meestal alles te voet moeten doen, vormen ze met een groepje die in elkaars buurt wonen, een subdorp, onder de paraplu van het totale dorp. Het dorp Awasi bestaat uit tien subdorpen, zes bezocht, later nog twee en twee niet omdat die veel te ver weg lagen, totaal 166 weduwen.
Als eerste komen we aan in Wanganga Centre. 25 leden.
Daar hebben ze een prachtig ananasveld. Om de ananassen te beschermen tegen de zon, plukken ze het onkruid tussen de planten en leggen dat op de ananas om die te beschermen. Heel vernuftig. Ze kweken ook tomaten en zoete aardappelen. Hebben geiten en een koestal. We kopen hier zes ananassen.
Een kwartier rijden naar Awasi Centre. 18 leden.
Hier zijn twee groepen, A en B. Groep A heeft een mooi cassave veld. Zowel de wortels, de bladeren als de stengels worden gebruikt. We kopen hier wat cassaves, die we ´s avonds in het guesthouse l aten bakken. Ze bakken die als frites. Heel lekker. Groep B maakt manden van sisal touw. Hier scoren Luus en ik allebei een prachtig gevlochten mand.

Het volgende subdorp is Oren Centre: 17 leden.
De coördinatrice leest een prachtig gedicht voor dat ze voor Rentia heeft geschreven. Het is hier kurkdroog. Zelfs de rivier staat helemaal droog.
Verder naar Osiri. 6 leden.
Het land ligt geploegd te wachten op regen, om maïs te kunnen planten. We kopen hier touw.
Verder naar Ngere: 35 leden.
Hier heeft één van de weduwen een heel groot stuk land, dat zij beschikbaar stelt aan de groep. Samen bewerken ze het veld. Ze verbouwen hier witte kool, cassaves, erwtjes, een soort bonen, aardappelen. Het ligt vlakbij de rivier. Hier staat nog wel water in. Ze halen met een emmer water naar boven.

Volgende:Nyang´oma Centre: A-groep 6 leden. B-groep: 15 leden. Ze verbouwen suikerriet, maïs, rijst en aardappelen. Ze hebben drie geiten. En ze hebben hier ook touw te koop. Weduwe Margret biedt ons een kip aan, (ons diner voor vanavond), een baal rijst en zoete aardappelen. De kip wordt met een touwtje aan de poot onder de bank in de auto gestopt.
Met 12 mensen in ons busje gaan we op de terugweg. Er stappen onderweg steeds wat weduwen uit. Speciaal voor ons zijn deze vrouwen helemaal naar Nyang´oma gekomen. Om omgeveer 18.00 uur zijn we terug in het guesthouse. Het was een vermoeiende, maar zeer waardevolle dag.
Zo hebben we een heel goed beeld gekregen van de manier waarop de kleine bedrijfjes gerund worden. We hebben veel gepraat, gelachen, gedanst, gezongen. De vrouwen zijn zo blij en dankbaar. We zien hoe hun eigenwaarde is gestegen. Zoals één van hen verwoordde: "We kunnen nu met opgeheven hoofd door het dorp lopen. We zijn niet langer uitschot. We worden weer gewaardeerd!"

Theo en Corry van den Bergh