IN IN deze Nieuwsbrief geven wij verslag van ons 23e werkbezoek aan de acht projectdorpen in Kenia. Tiny en Marcel Vera, eigenaren van de Rodas-copyshop aan de Bredaseweg, wilden wel eens met eigen ogen zien waarvoor ze het drukwerk verzorgen. U vindt ontwikkelingen rond deelprojecten in Kenia beschreven onder 'Nieuws uit Kenia'.

Ook ontwikkelingen hier zijn vermeldenswaardig. Het vorige seizoen, waarin bijna vijfhonderd bezoekers de open tuin en expositie in d'n Hof bezochten, is afgesloten met een revisie van de winkeltjes in Etten-Leur en Prinsenbeek. Bijna dertig vrijwilligers hebben hard gewerkt terwijl ondergetekende in Kenia was. Ze hebben gepoetst en ingericht om de binnengekomen spullen voor de verkoop een plaatsje te geven.
We beginnen weer met een nieuw seizoen in het twintigste jaar van het Kenyaproject. Een jaar waarin we in het voorjaar van 2008 het 20-jarig bestaan van het Kenyaproject gaan vieren. Daarvoor worden de twee hoofdcoördinatoren Gaudencia en Florence uitgenodigd. En met hen twee jonge weduwen/coördinatoren Anne en Rispa.
Vrijwilligers en bestuur willen een boeiend en feestelijk programma maken. U hoort ervan.

Rentia Krijnen-Hendrikx
Voorzitter/Coördinatie

Bruidsjurkenverhuur
U leest het goed! Na een oproep in de plaatselijke krant werden er negentien (!!) bruidsjurken gebracht waarvan we er negen mee konden nemen. Na de gestuurde foto vanuit Kenia in de Bode, ontvingen we er nog drie. Voorlopig is dit genoeg want wij moeten ze ook nog in Kenia zien te krijgen. De kleding is ondergebracht op mijn kamer in het Guesthouseproject. Die is heel schoon en weinig in gebruik. Daar worden ze na een wasbeurt ook gestreken en kunnen ze gepast worden. Zelfs het rek is meegenomen in het vliegtuig, want: niet te krijgen daar…

Twee vrouwen zijn verantwoordelijk voor de verhuur van de bruidsjurken. Ze zijn bestemd voor de bruiden voor wie aanschaf van een bruidsjurk te duur is. Voor dochters van weduwen is het bovendien een mooie kans om er ook goed uit te zien. Wij zijn benieuwd of dit plan van de weduwen in Awasi gaat werken. We houden u op de hoogte…

NIEUWS UIT KENIA

Koeienproject
De koe-met-kalf is een van de ongeveer honderd koeien die het Kenyaproject kon kopen. Wanneer het kalf 1½ jaar oud is, wordt het gegeven aan een andere weduwe. De volgende kalveren zijn voor de beginnende boerin zelf zoals hier voor Sefrina in Awasi. Sommige vrouwen hebben al drie kalveren; het eerste is uitgegeven en het tweede heeft zelf al een kalf voortgebracht. Er zijn inmiddels al ruim honderd kalveren. Stiertjes worden verkocht na 1½ jaar en er wordt een vaarskalf gekocht om vervolgens uit te geven …
In Bondo en Reru, de dorpen waar het Kenyaproject vorig jaar begon, staan de eerste koeien genoemd op de lijst met plannen van de twee maal twintig weduwen. Een koe kost 125 euro, een stal ook.
We hopen in 2008 ook Reru en Bondo te kunnen voorzien van wat koeien. De veestapel breidt zich dan vanzelf uit naar meerdere gezinnen. Wilt u een koe of stal doneren? Dat kan o.v.v. 'koe'.

Dure roomboter
Op bezoek bij één van de tien subgroepen in Awasi werd 'olie uit melk' geserveerd bij de rijst met kip en spinazie. Hoezo? De melk van de koe wordt een dag bewaard zodat ze zuur wordt. Deze melk gaat in een kalebas (zie foto van li. naar re.) en wordt geschud tot er een klont komt boven drijven die eraf wordt geschept ... Toen viel bij mij het kwartje, want als kind op de boerderij karnde ik boter en karnemelk …
Zo hebben de armen in Kenia ook dure roomboter om te bakken. Soms wordt deze 'olie' verkocht voor een feestje ...

Uitgelicht …
Benta, 32 jaar nu. Op veertienjarige leeftijd werd Benta uitgehuwelijkt. Van de bruidsschat konden haar twee oudere zussen naar school. Benta had vier kinderen en was 21 jaar toen haar man in 1996 overleed. Ze werd geërfd door een zwager die haar meenam naar een ander dorp en van wie ze in 2003 een kind kreeg. Benta en de kinderen werden achtergesteld bij de eerste vrouw van de man en ze besloot terug te gaan naar Awasi. Ze had gehoord dat er een weduwengroep was en vanwege haar twee oudste zonen kon ze terug naar het land en de hut van haar man.

Twee jaar geleden zakte haar hut in en ze kon tijdelijk naar een mooie hut van een overleden tante. "Ik onderhoud het huis goed zodat haar dochters me hopelijk niet wegjagen …"
Hoe bevalt de weduwengroep hier?
"Heel goed. We delen het verdriet en zorg voor de kinderen. We leren elke maand in de vergadering van Gaudencia (coördinator) en van de oudere weduwen. We worden bemoedigd om zelfstandig en sterk te zijn voor wat nog komt in het leven … Ik heb een deel van het land te leen gegeven aan de 24 leden hier in Akwanja-subgroep. Elke week werken de vrouwen op het land en ik krijg wat van de oogst. Momenteel oogsten we cassave, papaya en mooie ananas waarvan we de jonge stekken weer verkopen."

Benta's oudste zoon zit op de middelbare school, 165 euro per jaar, betaald van ons Schoolfonds. De tweede zoon probeert ze zelf te betalen van haar eigen landproducten (ze betreurt dat ze niet langer dan één jaar in het Guesthouseproject mocht werken). De andere jongen en twee meisjes zitten (bijna gratis) op de basisschool.

Overleg coördinatoren
Deze keer was ik erbij; vier keer per jaar komen de acht coördinatoren en acht voorzitters van de dorpen waar het Kenyaproject werkt bij elkaar. De vergaderpunten zijn gevarieerd en men leert over nieuwe projecten van elkaar. Deze zijn gestart van de winsten zoals: het maken van zeep in Ahero. Ik bestel meteen maar dertig stuks en ook dertig voor het bezoek in november (in ons winkeltje te koop: twee euro). De zeep is gemaakt van kokosolie en sap van aloë-vera, een plant uit de wildernis. Men besluit ze in elk dorp aan te planten.
- De vrouwen worden ook streng naar elkaar: als een weduwe niet samenwerkt dan worden de koe of watertank teruggehaald. In het bijzijn van en met een formulier van de chief.
- Men besluit om in alle subdorpjes de Moringa-boom aan te planten. Nyamonye heeft al ervaring. Alle delen van deze boom kunnen gebruikt worden als medicijn tegen diverse ziekten. Zo hebben ze een oude man (die wij gezien hebben) van zijn nierproblemen afgeholpen. Vooral Gaudencia weet veel over Afrikaanse kruiden (ze wil overigens niet dat deze geroofd worden door de farmaceutische industrie, zei ze me eens).
- Na vele agendapunten vertel ik over mijn ervaringen bij dit werkbezoek. De meeste zijn heel positief maar ook zijn er wat minpuntjes ...
- De coördinatoren willen graag een soort managementcursus volgen en ik bied aan om daarvoor geld te zoeken.
- De volgende bijeenkomst, zo besluiten ze, worden drie themadagen in Ahero. Onkosten? Betaald door de acht penningmeesters van de dorpen. Ik ben verrast door deze organisatie-ontwikkeling die ze zelf vorm geven en nog belangrijker: ze betalen alles zelf!!!

Foto links: Overleg onder de boom in Bondo. Al vroeg vertrokken we. Onderweg, 150 km, pikten we de vrouwen op. De projectauto is nog steeds zelfvoorzienend. Wij betalen ook 25 ct/km bij ons bezoek.


PLANNEN IN KENIA

Uitgevoerd in werkbezoek juli
Het dorp Tollebeek in de Nooroostpolder bestaat vijftig jaar. Ter gelegenheid van dit feest hebben de inwoners geld gestuurd om vier hutten te bouwen. De eerste week hebben we de gift verdeeld en de laatste week hebben we de hutten gezien (foto: nieuwe hut) van Marcella die de hele rit naar haar huisje zat te zingen!
- We hebben zeven studenten kunnen voorzien voor de laatste helft van hun HBO-studiejaar.
- Van een bruiloftdonatie mochten we een ploegbedrijf kopen in Bondo; in september begint het ploegseizoen. In Bondo en Reru zagen we dat de weduwengroepen nog diverse bedrijven nodig hebben. Zodat er in elk dorp meer weduwen lid kunnen worden dan de twintig van nu. Vergeleken bij de andere dorpen beginnen zij pas. Het verschil is goed te zien...
- De laatste zes slaapkamers en vergaderzaal bij het Guesthouse (foto rechts) worden nu gebouwd. De helft is betaald door NCDO. Meer banen straks voor de weduwen …

Wist u …